Kalkulatory domu i ogrodu

❄️ Kalkulator strefy przemarzania · głębokość fundamentu

Głębokość fundamentu Polska według mapy przemarzania i wykopu

Głębokość fundamentu Polska liczysz ze strefy przemarzania: mapa PN daje 0,8–1,4 m. Wybierasz strefę albo własną hz — wynik to spód ławy, rury plus jedna trzecia i metry sześcienne wykopu pod obwód.

Aktualizacja: 27 sierpnia 2026Jak obliczyć głębokość fundamentu — wzór ↓Najczęstsze pytania o strefę przemarzania

Dane działki do obliczenia głębokości fundamentu

Wynik liczy się od razu. Strefy 0,8 / 1,0 / 1,2 / 1,4 m z mapy PN-B-03020:1981. Rury: mapa plus 1/3.

Obrys to ściany zewnętrzne domu, nie działka. Głębokość to spód ławy, nie wysokość betonu w przekroju.

Jak działa kalkulator głębokości fundamentu i strefy przemarzania

Kalkulator liczy głębokość fundamentu Polska ze strefy przemarzania: spód ławy w metrach p.p.t., głębokość rur wod-kan (mapa plus jedna trzecia) oraz orientacyjną objętość wykopu pod obwód ścian. Bierze strefę I–IV albo własną hz z projektu, rodzaj gruntu, opcjonalny zapas 20 cm i obrys domu. Wynik aktualizuje się przy każdej zmianie pola — nie ma przycisku „Oblicz”.

Domyślny przykład to niepodpiwniczony dom 10 × 8 m w II strefie: grunt wysadzinowy, ława, hz = 1,0 m, wykop 50 cm, bez zapasu 20 cm. To środek mapy 0,8–1,4 m i typowy gotowy projekt (Extradom, 09.12.2024). Narzędzie nie sprzedaje betonu i nie podpowiada ekipy — tylko liczy.

Nie zastępuje operatu geotechnicznego ani adaptacji projektu. Mapa z 1981 r. jest przybliżeniem; granica strefy nie pokrywa się z granicą gminy. Wysokość betonu w ławie (30–50 cm) liczysz osobno, w kalkulatorze betonu na fundament.

Jak obliczyć głębokość fundamentu Polska — wzór hz, rury i wykop

Głębokość przemarzania hz odczytujesz z załącznika 1 do PN-B-03020:1981: cztery strefy, cztery liczby. Spód ławy na gruncie wysadzinowym to ta liczba, ewentualnie plus zapas w metrach. Norma nie pozwala zejść poniżej 0,5 m bez uzasadnienia (p. 2.2.2).

dław=max(0,5;hz+z)
Spód ławy na gruncie wysadzinowym
dław
głębokość spodu fundamentu, m p.p.t.
hz
hz z mapy stref, m (0,8 / 1,0 / 1,2 / 1,4)
z
zapas poniżej hz, m (0 albo 0,20)

Przewody wodociągowe, kanalizacyjne i drenaże: wartości z mapy zwiększasz o co najmniej jedną trzecią (PN-81/B-03020, cyt. Odwierty-Śląsk / Pisarczyk 2014). To nie jest ta sama rzędna co spód ławy.

drur=hz×(1+1/3)
Minimalna głębokość rur względem mapy
drur
głębokość ułożenia przewodu, m p.p.t.

Wykop pod obwód ław to prostokąt osi ścian zewnętrznych razy szerokość transzei razy głębokość robocza. Narożniki w osi liczą się podwójnie — urobek w terenie jest o kilka procent mniejszy.

V=2×(a+b)×s×d
Objętość wykopu pod obwód ścian zewnętrznych
V
objętość wykopu, m³
a
długość obrysu, m
b
szerokość obrysu, m
s
szerokość wykopu, m (cm ÷ 100)
d
głębokość robocza (ława albo rury), m

Na gruncie niewysadzinowym (czysty piasek, żwir — grupa A Wiłuna) Eurokod 7 p. 6.4 nie wymaga kopania poniżej hz. Kalkulator wraca wtedy minimum 0,5 m z PN-81, plus Twój zapas. Rur to nie dotyczy: zamarza woda w przewodzie, nie tylko wysadzina.

Głębokość fundamentu Polska: dom 10 × 8 m w strefie II — przykład

Weź parterowy dom na Mazowszu: długość 10 m, szerokość 8 m, II strefa, glina, ława, wykop 50 cm, zapas 0 cm. To domyślne ustawienie kalkulatora.

  1. hz z mapy, strefa II: 1,0 m
  2. spód ławy: max(0,5; 1,0 + 0) = 1,0 m
  3. rury: 1,0 × 4/3 = 1,333… m → w zapisie 1,3 m
  4. obwód: 2 × (10 + 8) = 36 m
  5. wykop: 36 × 0,50 × 1,0 = 18,0 m³

Ten sam obrys w I strefie: spód 0,8 m, rury 1,1 m, wykop 14,4 m³. W IV (Suwałki): 1,4 m / 1,9 m / 25,2 m³. Zapas 20 cm w II strefie podnosi spód do 1,2 m i wykop do 21,6 m³ — włączasz go świadomie, to nie jest liczba z załącznika mapy.

Jak odczytać mapę przemarzania i zmierzyć obrys domu pod wykop

Strefę odczytujesz z mapy w projekcie budowlanym albo z załącznika 1 do PN-B-03020:1981, nie z tabelki „województwo = strefa”. Miasta w kalkulatorze są etykietami z Extradom (09.12.2024): Szczecin / Wrocław / Poznań → I; Warszawa / Kraków / Gdańsk → II; Tatry i Świętokrzyskie → III; Suwalszczyzna → IV. Działka na granicy izolinii: weź wyższą hz albo wpisz wartość z operatu.

Obrys mierz po osiach ścian zewnętrznych z rzutu, nie po ogrodzeniu. Szopa, garaż dostawiony i taras na gruncie mają własne obwody — licz je drugim przebiegiem. Szerokość wykopu bierz z przekroju ławy (zazwyczaj 40–80 cm), nie z szerokości działki.

Rodzaj gruntu: próbki z odwiertu, nie „u sąsiada piasek”. Kryterium Wiłuna (1958, cyt. Odwierty-Śląsk): grupa C (wysadzinowe) to m.in. gliny i iły z ponad 10% cząstek mniejszych niż 0,02 mm. Humus i namuł nie są podłożem nośnym — schodzisz do warstwy nośnej niezależnie od mapy.

Strefy przemarzania 0,8–1,4 m — tabela hz z PN-B-03020:1981

Wartości hz z załącznika 1 PN-B-03020:1981, powtórzone przez Inżyniera Budownictwa (22.04.2025) i Poradnik Inżyniera (15.02.2021). PKN podaje datę publikacji normy 17.06.1981 i wycofanie 31.03.2010 — zastąpił ją Eurokod 7, ale mapy w Eurokodzie nie ma, więc w praktyce nadal czyta się załącznik z 1981 r.

StrefahzRury (hz + 1/3)Przykłady z mapy / ExtradomŹródło
I0,8 m1,1 mSzczecin, Wrocław, Poznań, Zielona GóraIB 22.04.2025; Extradom 09.12.2024
II1,0 m1,3 mWarszawa, Kraków, Gdańsk; większość gotowych projektówPoradnik Inżyniera 15.02.2021
III1,2 m1,6 mTatry, Bieszczady, Góry Świętokrzyskie, część Podlasia / WarmiiExtradom 09.12.2024
IV1,4 m1,9 mSuwalszczyzna (nie całe podlaskie)IB 21.07.2020

Kolumna „rury” to hz × 4/3 zaokrąglona tak jak w wyniku (jedno miejsce po przecinku). 1,2 × 4/3 = 1,6 dokładnie; 1,4 × 4/3 = 1,867… → 1,9 m.

Rury wod-kan i drenaż: dlaczego mapa plus jedna trzecia, nie hz

Fundament i przyłącze to dwa wykopy. W przykładzie II strefy ława siada na 1,0 m, woda — na 1,3 m. Odwierty-Śląsk cytuje PN-81/B-03020: wartości hz z mapy przyjmuje się do posadowienia budowli, a dla przewodów i drenaży zwiększa o co najmniej 1/3. Eurokod 7 tego ułamka nie powtórzył, ale w PL nadal jest to „doświadczenie porównywalne”.

Szambo, oczyszczalnia i rura tłoczna też nie lubią soczewek lodu. Extradom (09.12.2024) każe trzymać je poniżej hz. Kalkulator w trybie „rury” nie rysuje spadku kanalizacji — tylko minimalną rzędną ze względu na mróz. Spadek i studzienki są w projekcie instalacji.

Opakowanie „zakupu” przy rurach to metry bieżące i m³ transzei, nie worki. Objętość liczysz tym samym wzorem obwodu, jeśli transzeja idzie wzdłuż ścian; przyłącze od granicy działki dodajesz jako osobny odcinek (długość × szerokość wykopu × 1,3 m w II strefie).

Ława, płyta i grunt niewysadzinowy — kiedy wolno kopać płycej

Ława na glinie: kopiesz do hz, stawiasz chudziak i ławę 40–60 cm szerokości, 30–50 cm wysokości betonu. Wykop 18,0 m³ w przykładzie to urobek, nie zamówienie gruszki. Beton na tym obwodzie przy przekroju 50 × 40 cm to 7,2 m³ netto — liczysz go obok.

Płyta na gruncie: PN-EN 1997-1 p. 6.4 dopuszcza izolację zamiast głębokiego spodu (cyt. Parati 13.07.2021, odwołanie do PN-EN ISO 13793). Minimum 0,5 m z PN-81 zostaje, dopóki konstruktor nie uzasadni płycej. Nie wpisuj 1,0 m jako grubości płyty.

Piwnica: Inżynier Budownictwa (21.07.2020) — przy kondygnacji podziemnej warunek „poniżej hz” jest spełniony. Przyłącza, garaż dostawiony i taras na gruncie wracają do mapy. Garaż nieogrzewany odśnieżany zimą może przemarzać głębiej niż ogrzewany dom — IB ostrzega właśnie przed tym.

Wymiana gruntu na pospółkę do granicy przemarzania to trzecia ścieżka z Odwierty-Śląsk: wtedy spód ławy może być płytszy, ale wykop i tak schodzi do hz, tylko wypełniasz go niewysadzinowym kruszywem zamiast betonu na całej wysokości.

Co zniekształca głębokość fundamentu: mapa, cm ławy i gotowy projekt

Mapa to nie GPS działki. Izolinie z 1974/1981 mają rozdzielczość kilometrów. Dwie sąsiednie gminy mogą być w I i II. Etykieta „Poznań = 0,8 m” jest z artykułu Extradom, nie z pomiaru na Twojej działce. W razie wątpliwości wpisz wyższą sąsiednią hz.

Centymetry ławy ≠ metry posadowienia. 40 cm to wysokość betonu. 1,0 m to spód. Pomylone pola dają albo „ława jak basen”, albo „wykop na dwa palce”. Ostrzeżenie odpala się przy hz powyżej 3 m i przy szerokości wykopu 2 m+.

Gotowy projekt na strefę II. Extradom: większość katalogu zakłada 1,0 m. Adaptacja w Zakopanem (III, 1,2 m) albo na Suwałkach (IV, 1,4 m) to nie pieczątka — to zmiana rzędnych i przyłączy.

„Piasek, więc 50 cm” bez uziarnienia. Piasek pylasty jest w grupie B Wiłuna. Wysoka woda podnosi ryzyko wysadzin. Kalkulator przy niewysadzinowym wraca 0,5 m z normy, nie z samopoczucia na wykopie.

Stara mapa vs klimat. IB 2020 i 2025: hz z NiTU-127-50, dane sprzed dekad, propozycje nowej mapy ITB mają inny rysunek (m.in. 1,3 / 1,5 m na dużej części kraju). Dopóki nie ma nowej PN, liczymy 0,8–1,4 m i zostawiamy miejsce na operat.

Obwód 2×(L+W) to nie cała budowa. Ściany wewnętrzne, schody, komin, przyłącze od granicy — doliczasz. Narożniki w osi są podwójne. To szacunek urobku pod zewnętrzne ławy, nie kosztorys KNR.

Czego kalkulator strefy przemarzania nie zastępuje w projekcie

Źródła, PN-B-03020, Eurokod 7 i data weryfikacji głębokości fundamentu

Najczęstsze pytania o głębokość fundamentu i strefę przemarzania

Jaka głębokość fundamentu Polska w strefie II?

W II strefie mapa z załącznika 1 do PN-B-03020:1981 każe przyjąć hz = 1,0 m. Przy gruncie wysadzinowym i zerowym zapasie spód ławy wychodzi 1,0 m — to domyślny wynik kalkulatora. Rury wod-kan na tej samej działce: 1,0 × (1 + 1/3) = 1,333… m, w zapisie 1,3 m. Dom 10 × 8 m, wykop 50 cm: obwód 36 m, 36 × 0,50 × 1,0 = 18,0 m³.

Strefa II to środek mapy 0,8–1,4 m i typowy gotowy projekt domu. Warszawa, Kraków i Gdańsk Extradom (09.12.2024) wpisuje właśnie tutaj, ale granica strefy nie pokrywa się z granicą gminy. Weź hz z mapy w projekcie albo z dokumentacji geotechnicznej, nie z samej nazwy miasta.

Ile wynosi strefa przemarzania na Suwałkach?

Suwalszczyzna leży w IV strefie: hz = 1,4 m wg PN-B-03020:1981 (Inżynier Budownictwa 22.04.2025, Extradom 09.12.2024). Spód ławy na gruncie wysadzinowym: 1,4 m. Rury: 1,4 × 4/3 = 1,867… m, w zapisie 1,9 m. Ten sam dom 10 × 8 m i wykop 50 cm to już 36 × 0,50 × 1,4 = 25,2 m³ urobku, nie 18,0 m³ ze strefy II.

IV strefa na mapie z 1974/1981 to wąski pas północnego wschodu, nie całe województwo podlaskie. Białystok bywa w III, Suwałki w IV — stąd pomyłka „podlaskie = 1,4 m”. Sprawdź załącznik graficzny normy albo mapę w projekcie, zanim pogłębisz wykop o 40 cm.

Czy w Szczecinie wystarczy fundament 0,8 m?

Szczecin, Wrocław i Poznań Extradom (09.12.2024) wpisuje do I strefy: hz = 0,8 m. Przy ławie i gruncie wysadzinowym kalkulator pokazuje 0,8 m spodu. Rury: 0,8 × 4/3 = 1,067… m, w zapisie 1,1 m. Wykop 10 × 8 m przy ławie 50 cm: 36 × 0,50 × 0,8 = 14,4 m³.

„Wystarczy” tylko jeśli grunt jest wysadzinowy i nie ma wody tuż pod hz. PN-81/B-03020 p. 2.2.2 i tak nie pozwala zejść poniżej 0,5 m bez uzasadnienia. 0,8 m to wartość mapy, nie wysokość betonu w ławie — ława 40 cm stoi na spodzie 0,8 m p.p.t., nie zamiast niego.

Jak głęboko kopać rury wodociągowe w strefie II?

Norma do fundamentów podaje hz, a dla przewodów wodociągowych, kanalizacyjnych albo drenaży każe zwiększyć te wartości o co najmniej 1/3 (PN-81/B-03020, cyt. Odwierty-Śląsk / Pisarczyk 2014). W II strefie: 1,0 × 1,333… = 1,3 m w zapisie kalkulatora. W I: 1,1 m, w III: 1,6 m, w IV: 1,9 m.

To nie jest ta sama liczba co spód ławy. Ława w II strefie siada na 1,0 m, przyłącze wody — około 1,3 m. Piasek pod rurą nie zwalnia z tej głębokości: zamarza woda w rurze, nie tylko wysadzina. Przełącz tryb na „rury”, zostaw strefę i porównaj z rzędną przyłącza z projektu.

Czy płyta fundamentowa musi iść poniżej przemarzania?

Nie bezwarunkowo. PN-EN 1997-1 p. 6.4 (cyt. Parati, 13.07.2021) mówi, że szkody od mrozu nie wystąpią, jeśli grunt nie jest wrażliwy, spód jest poniżej hz albo zastosujesz izolację. PN-EN ISO 13793 opisuje projekt cieplny płyty na gruncie. Minimum zagłębienia z PN-81/B-03020 p. 2.2.2 to i tak 0,5 m, chyba że projektant uzasadni mniej.

Kalkulator w trybie ławy na wysadzinowym gruncie celuje w hz z mapy. Płyta z opaską XPS to inna ścieżka — tu wynik 1,0 m ze strefy II jest tylko odniesieniem klimatycznym, nie grubością płyty. Grubość 20–30 cm liczysz w kalkulatorze betonu na fundament, nie tutaj.

Ile m³ wykopu pod ławy domu 10 × 8 m?

Obwód osi ścian zewnętrznych: 2 × (10 + 8) = 36 m. Przy wykopie szerokości 50 cm i głębokości 1,0 m (II strefa, ława, grunt wysadzinowy) objętość: 36 × 0,50 × 1,0 = 18,0 m³. To domyślny przykład. W I strefie 14,4 m³, w III 21,6 m³, w IV 25,2 m³ przy tym samym obrysie.

Narożniki są policzone podwójnie w osi — w praktyce urobek jest o kilka procent mniejszy. Ściany wewnętrzne, schody i przyłącza doliczasz osobno. To nie jest objętość betonu: ława 50 × 40 cm na 36 m to 7,2 m³ betonu netto, reszta wykopu to zasypka. Beton licz na stronie betonu na fundament.

Czy gotowy projekt na strefę II działa w Zakopanem?

Zwykle nie bez adaptacji. Extradom (09.12.2024) pisze wprost, że gotowe projekty najczęściej zakładają II strefę (1,0 m). Tatry i Góry Świętokrzyskie wpisuje do III: hz = 1,2 m. Różnica to 20 cm spodu i przy domu 10 × 8 m, wykop 50 cm: 21,6 m³ zamiast 18,0 m³. Rury: 1,6 m zamiast 1,3 m.

Adaptacja projektu ma zmienić rzędną posadowienia i przyłączy, nie tylko „dopisać termoizolację”. Kalkulator pokazuje, o ile mapa się rozjeżdża z założeniem 1,0 m. Ostateczną głębokość i tak podpisuje konstruktor po badaniach gruntu, bo w górach dochodzi wysokość n.p.m. i woda.

Grunt piaszczysty — można kopać fundament na 50 cm?

PN-EN 1997-1 p. 6.4 dopuszcza, by szkód od mrozu nie było, gdy grunt nie jest wrażliwy na przemarzanie. Wiłun (cyt. Odwierty-Śląsk): grupa A to czyste żwiry, pospółki i piaski — poniżej 20% cząstek < 0,05 mm i poniżej 3% < 0,02 mm. PN-81/B-03020 p. 2.2.2 i tak trzyma minimum 0,5 m zagłębienia, chyba że projektant uzasadni mniej. Dlatego przy „niewysadzinowym” kalkulator wraca 0,5 m, nie zero.

Piasek pylasty i próchniczy to grupa B (wątpliwe), gliny i iły — grupa C. Samo „u nas piasek” z łopaty nie jest badaniami. Woda płycej niż hz podnosi ryzyko nawet w piasku. Zostaw wynik 0,5 m jako dolny próg normy, a nie jako pozwolenie na ławę w humusie.

Głębokość ławy to 40 cm czy 1 metr?

To dwa różne wymiary. Wysokość przekroju ławy (beton) w polskim domu jednorodzinnym to zwykle 30–50 cm, szerokość 40–100 cm (Inżynier Budownictwa, 28.02.2014). Głębokość posadowienia to rzędna spodu względem terenu: 0,8–1,4 m z mapy przemarzania. W przykładzie 10 × 8 m spód jest na 1,0 m, a w wykopie stoi ława 50 cm szerokości — nie „ława wysoka na metr”.

Wpisanie 1,0 w pole wysokości betonu zawyża zamówienie gruszki. Wpisanie 40 w pole hz (jako 40 m) odpala ostrzeżenie o centymetrach. Tutaj liczysz, jak głęboko kopać. Ile betonu w ławie — w kalkulatorze betonu na fundament, na tym samym obrysie 36 m × 50 × 40 cm = 7,2 m³ netto.

Czy piwnica zwalnia z kopania poniżej hz?

Dla samej kondygnacji podziemnej tak: Inżynier Budownictwa (21.07.2020) pisze, że przy obiektach z kondygnacjami podziemnymi oraz posadawianych pośrednio wymaganie „spód poniżej hz” jest spełnione, bo spód i tak leży głębiej niż 1,4 m. Piwnica 2,5 m p.p.t. nie potrzebuje dopychania do 1,0 m ze strefy II.

Nie zwalnia to przyłączy, schodów zewnętrznych, tarasu na gruncie ani nieogrzewanego garażu dostawionego na ławach. Te elementy znów są płytkie i wracają do mapy. Policz je osobnym przebiegiem: ta sama strefa, mniejszy obrys, tryb fundament albo rury.

Ile dodać zapasu — 20 cm poniżej strefy przemarzania?

Mapa podaje hz, nie hz + 20 cm. Extradom (09.12.2024) opisuje praktykę „ok. 20 cm poniżej głębokości przemarzania”: w II strefie spód ≈ 1,2 m, w I ≈ 1,0 m. W kalkulatorze włączasz zapas 20 cm — przy domu 10 × 8 m i wykopie 50 cm objętość rośnie z 18,0 m³ do 21,6 m³ (36 × 0,50 × 1,2).

To nie jest zapis załącznika 1 normy. Inżynier Budownictwa wymaga posadowienia poniżej wyznaczonej hz, bez sztywnych +20 cm. Domyślnie zostawiamy 0 cm zapasu, żeby wynik zgadzał się z mapą. 20 cm włączasz, gdy tak każe konstruktor albo lokalna praktyka, nie „na wszelki wypadek” w każdej gminie.

Ile wynosi strefa przemarzania w Warszawie?

Warszawa jest w centralnej Polsce, którą Extradom (09.12.2024) i poradniki branżowe wpisują do II strefy: hz = 1,0 m. To ten sam start co w panelu: spód ławy 1,0 m, rury 1,3 m, wykop 10 × 8 m przy 50 cm = 18,0 m³. Nie podstawiaj 1,2 m tylko dlatego, że „Mazowsze bywa w III” — III na mapie 1981 to m.in. wyspa świętokrzyska i wianuszek wokół Suwalszczyzny, nie cała aglomeracja.

Nowa propozycja mapy ITB (Żurański / Godlewski, omówiona w IB 2020) rysuje inny podział i inne wartości izotermy. Dopóki nie wejdzie do normy, projektanci w praktyce trzymają PN-81/B-03020. Jeśli operat geotechniczny podaje inną hz dla Twojej działki — wpisz ją w trybie „własna hz”.

Beton na ławę, chudziak i wykop — obok głębokości fundamentu

Głębokość to rzędna spodu ławy albo rury, nie zamówienie betonu. Objętość mieszanki w ławie, płycie i stopach liczysz w kalkulatorze betonu na fundament. Podłoże pod ławą: chudziak i żwir / pospółka. Samą ziemię z rowu — w kalkulatorze wykopu.

Papę na ławy bierzesz z hydroizolacji fundamentu, deski na deskowanie — z kalkulatora szalunku. Tu zostaje mapa stref i rzędna: ile centymetrów pod teren, nie ile m³ C12/15.