Kalkulator termoizolacji · współczynnik U i grubość ocieplenia

Kalkulator termoizolacji — ile ocieplenia na dom i jakie U przegrody

Policz, ile ocieplenia na dom potrzeba, żeby spełnić WT 2021: dobierz grubość styropianu lub wełny do wymaganego U albo sprawdź współczynnik U gotowej przegrody. Presety λ oraz Umax ściany, dachu i podłogi.

Aktualizacja: 28 sierpnia 2026Jak obliczyć współczynnik U — wzór ↓Najczęstsze pytania o grubość ocieplenia

Dane przegrody do obliczenia termoizolacji

Wynik liczy się od razu. Wzór U = 1 / (Rsi + Σ d/λ + Rse) wg PN-EN ISO 6946, wymagane U wg WT 2021.

Rsi 0,13 · Rse 0,04 m²·K/W — dobrane automatycznie do przegrody.

Domyślne docelowe U to Umax WT 2021 dla wybranej przegrody. Wpisz niższą wartość dla domu energooszczędnego (0,15) lub pasywnego (0,12).

Jak działa kalkulator termoizolacji i co liczy: grubość, U i opór R

Kalkulator termoizolacji przelicza w obie strony trzy wielkości: grubość ocieplenia, współczynnik U całej przegrody i opór cieplny R. W trybie „dobierz grubość” podajesz przegrodę, mur i materiał izolacyjny, a dostajesz centymetry potrzebne do wymaganego U. W trybie „policz U” podajesz grubości warstw i sprawdzasz, czy gotowa przegroda spełnia WT 2021. Wynik aktualizuje się przy każdej zmianie pola — nie ma przycisku „Oblicz”.

Domyślny przykład to ściana zewnętrzna: mur z betonu komórkowego kl. 600 (λ 0,16) grubości 24 cm, ocieplenie białym styropianem EPS 040 (λ 0,040), docelowe U = 0,20 W/(m²·K) — czyli maksimum dla ściany wg WT 2021. Kalkulator wylicza 13,3 cm, które zaokrągla w górę do 14 cm; przy tej grubości U spada do 0,19 W/(m²·K). To ten sam rząd wielkości co w tablicach producentów styropianu.

Narzędzie liczy metodą podstawową z normy PN-EN ISO 6946 dla warstw jednorodnych i lambdą deklarowaną z kart technicznych. Nie sprzedaje styropianu ani nie podpowiada sklepu — pokazuje wzór, rozbicie oporów i informację, czy przegroda mieści się w warunkach technicznych. Mostki termiczne i lambdę obliczeniową opisujemy niżej, w sekcji o zniekształceniach.

Jak obliczyć współczynnik U przegrody — wzór U = 1/(Rsi + Σd/λ + Rse)

Ciepło ucieka przez przegrodę tym łatwiej, im niższy jest jej opór cieplny. Opór pojedynczej warstwy to jej grubość w metrach podzielona przez lambdę materiału. Grubość wpisujesz w centymetrach, bo tak podają ją karty i projekty; 14 cm to 0,14 m.

R=d÷λ
Opór cieplny warstwy jednorodnej
R
opór cieplny warstwy, m²·K/W
d
grubość warstwy, m (cm ÷ 100)
λ
współczynnik przewodzenia ciepła, W/(m·K)

Współczynnik U całej przegrody to odwrotność sumy oporów wszystkich warstw oraz oporów przejmowania ciepła na obu powierzchniach. Rsi i Rse bierze się z tablicy normy PN-EN ISO 6946 zależnie od kierunku strumienia ciepła — kalkulator dobiera je po wyborze przegrody.

U=1÷(Rsi+ΣRi+Rse)
Współczynnik przenikania ciepła przegrody
U
współczynnik przenikania ciepła, W/(m²·K)
Rsi
opór przejmowania na powierzchni wewnętrznej
Rse
opór przejmowania na powierzchni zewnętrznej
Ri
opory kolejnych warstw (mur, izolacja…)

W trybie „dobierz grubość” odwracamy to równanie. Najpierw z docelowego U liczymy potrzebny opór całkowity Rpot = 1/U, odejmujemy opory powierzchni i muru, a resztę zamieniamy z powrotem na grubość izolacji, mnożąc przez jej lambdę. Wynik zaokrąglamy w górę, bo cieńsza warstwa nie osiągnie wymaganego U.

diz=(RpotRsiRseRmur)×λiz
Grubość izolacji dla docelowego U
diz
grubość izolacji, m
Rpot
potrzebny opór całkowity = 1 ÷ U, m²·K/W
Rmur
opór warstwy muru, m²·K/W
λiz
lambda izolacji, W/(m·K)

Ile ocieplenia na ścianę z betonu komórkowego — przykład krok po kroku

Weź domyślną ścianę: mur z betonu komórkowego kl. 600 (λ = 0,16 W/(m·K)) grubości 24 cm, ocieplenie białym styropianem EPS 040 (λ = 0,040), docelowe U = 0,20 W/(m²·K). Dla ściany strumień ciepła jest poziomy, więc Rsi = 0,13 i Rse = 0,04 m²·K/W.

  1. opór muru: 0,24 ÷ 0,16 = 1,50 m²·K/W
  2. potrzebny opór całkowity: 1 ÷ 0,20 = 5,00 m²·K/W
  3. opór z samej izolacji: 5,00 − 0,13 − 0,04 − 1,50 = 3,33 m²·K/W
  4. grubość izolacji: 3,33 × 0,040 = 0,133 m = 13,3 cm
  5. zaokrąglenie w górę do 14 cm (płyty co 1 cm)
  6. sprawdzenie: U = 1 ÷ (0,13 + 1,50 + 3,50 + 0,04) = 1 ÷ 5,17 = 0,19 W/(m²·K) — spełnia WT 2021

Ta sama ściana ze styropianem grafitowym EPS 031 potrzebuje tylko 11 cm (3,33 × 0,031 = 10,3 cm), a z wełną 035 — 12 cm. Gdybyś chciał dom energooszczędny z U = 0,12, potrzebny opór rośnie do 8,33, a warstwa EPS 040 do 27 cm. Zmiana materiału i docelowego U to jedyne, co przesuwa wynik.

Jak zebrać dane do kalkulatora: λ z karty, grubość muru i przegroda

Do obliczenia nie potrzebujesz metrów kwadratowych elewacji — U liczy się dla 1 m² przegrody. Potrzebujesz trzech rzeczy: rodzaju przegrody (ściana, dach, podłoga, strop), materiału i grubości muru oraz lambdy i grubości izolacji. Lambdę weź z deklaracji właściwości użytkowych (DWU) albo z karty technicznej wyrobu, nie z reklamy — to wartość deklarowana λD, podana w W/(m·K).

Grubość muru zmierz w świetle, bez tynków (tynki dodaj jako osobną warstwę tylko przy dokładnych obliczeniach — ich opór jest niewielki). Jeśli budujesz od zera, weź grubość bloczka z projektu. Dla dachu i stropu zwykle nie ma „muru”: wybierz materiał konstrukcyjny „brak” i licz samą izolację między i pod krokwiami. Krokwie i legary tworzą mostki, które w projekcie liczy się metodą warstw niejednorodnych.

Rodzaj przegrody wybierasz dlatego, że decyduje o dwóch rzeczach naraz: o wymaganym Umax z WT 2021 i o oporach przejmowania ciepła Rsi/Rse. Ściana ma strumień poziomy (Rsi 0,13), dach do góry (0,10), a podłoga i strop w dół (0,17). Nie musisz tego pamiętać — kalkulator podstawia właściwe wartości.

Wymagane U przegród wg WT 2021 oraz opory Rsi i Rse z PN-EN ISO 6946

Warunki Techniczne obowiązujące od 31 grudnia 2020 r. (potocznie WT 2021) podają maksymalny współczynnik U dla przegród w pomieszczeniach ogrzewanych do co najmniej 16°C. To wartości dla całej przegrody z murem i tynkami, nie dla samej warstwy styropianu.

PrzegrodaUmax W/(m²·K)RsiRseŹródło
Ściana zewnętrzna0,200,130,04WT 2021, zał. nr 2
Dach, stropodach, strop pod poddaszem0,150,100,04WT 2021, zał. nr 2 (strumień w górę)
Strop nad nieogrzewaną piwnicą0,250,170,17WT 2021; Rsi po obu stronach wg ISO 6946
Podłoga na gruncie0,300,170,04WT 2021 (strumień w dół)

Opory przejmowania ciepła Rsi i Rse pochodzą z tablicy 1 normy PN-EN ISO 6946: Rsi to 0,10 (strumień w górę), 0,13 (poziomy) i 0,17 m²·K/W (w dół), a Rse zawsze 0,04 dla powierzchni omywanej powietrzem zewnętrznym. Dla przegrody między pomieszczeniem ogrzewanym a nieogrzewanym norma każe użyć oporu wewnętrznego po obu stronach — dlatego strop nad piwnicą ma Rse = 0,17.

Współczynnik λ styropianu, wełny, PIR i murów — tabela ze źródłami

Lambda (λ) to zdolność materiału do przewodzenia ciepła: im niższa, tym lepsza izolacja. Materiały izolacyjne mieszczą się w wąskim przedziale 0,022–0,045, mury — od 0,10 dla lekkiego gazobetonu do 1,7 dla żelbetu. Wartości do kalkulatora bierz z DWU konkretnego wyrobu; poniższe to typowe punkty odniesienia.

Materiałλ W/(m·K)Źródło
Płyta PIR0,022Recticel IP PIR 022, karta (EN 13165)
Styropian grafitowy EPS 031 (fasada)0,031StyropianPlus / Paneltech, EPS 031 grafit
XPS (cokół, podłoga)0,033XPS 030–036, typowa płyta 033
Wełna mineralna 035 (fasada, poddasze)0,035Rockwool Rockroll Super, DWU (0,036)
Styropian biały EPS 038 / 040 (fasada)0,038–0,040ENERPOR EPS S 036 FASADA, karta
Wełna skalna 039 (dach płaski)0,039Rockwool Rockmin / Isoroc Isoroof, DWU
Beton komórkowy kl. 400 / 6000,10 / 0,16KalkulatorPro, tabela λ (ISO 10456)
Pustak ceramiczny (standard / Profi)0,20 / 0,11Pustak ceramiczny 0,18–0,30; poryzowany Profi 0,073–0,14
Silikat / cegła pełna0,56 / 0,77KalkulatorPro, silikat 0,50–0,90; cegła pełna 0,77

Grafit ma najniższą lambdę spośród styropianów, więc daje ten sam opór w cieńszej warstwie niż biały — kosztem ceny i wrażliwości na słońce. PIR jest najlepszy termicznie, ale palny i drogi. Mur o dobrej lambdzie (gazobeton) zmniejsza potrzebną grubość ocieplenia, bo sam wnosi opór; silikat czy żelbet nie liczą się termicznie prawie wcale.

Ile centymetrów ocieplenia na U 0,20, 0,15 i 0,12 — dobór grubości

Poniżej grubości ocieplenia dla domyślnej ściany z betonu komórkowego kl. 600 (24 cm, R muru = 1,50) dla trzech docelowych U: wymaganego WT 2021 (0,20), energooszczędnego (0,15) i pasywnego (0,12). Wartości z metody podstawowej, bez poprawki na mostki — w projekcie dolicz 2–4 cm.

Docelowe UEPS 040 (biały)EPS 031 (grafit)Wełna 035PIR 022
0,20 (WT 2021)14 cm11 cm12 cm8 cm
0,15 (energooszczędny)20 cm16 cm18 cm12 cm
0,12 (pasywny)27 cm21 cm24 cm15 cm

Dach i podłoga liczą się bez muru, więc grubości są inne: dach do U 0,15 to około 23 cm wełny 035 albo 26 cm wełny skalnej 039, a podłoga na gruncie do U 0,30 — około 11 cm XPS-u 033. Każdą przegrodę policz osobno, przełączając jej rodzaj w kalkulatorze.

Co zniekształca wynik: mostki termiczne, λ deklarowane i zaokrąglenia

Mostki termiczne. Wzór U = 1/ΣR zakłada jednorodną, płaską warstwę. Realna przegroda ma nadproża, wieńce, ościeża i łączniki, które przewodzą ciepło lepiej. W projekcie dolicza się poprawkę ΔU rzędu 0,05–0,10 W/(m²·K), co przy Umax 0,20 potrafi dodać 2–4 cm izolacji. Dlatego tablice producentów podają dla naszej ściany np. 18 cm EPS 040 zamiast 14.

Lambda deklarowana kontra obliczeniowa. Karty podają λD mierzoną w suchym laboratorium. W ścianie materiał pracuje w wilgotności i starzeje się, więc do audytu używa się nieco wyższej lambdy obliczeniowej. Kalkulator liczy z wartością deklarowaną — realny opór bywa minimalnie niższy.

Zaokrąglenie tylko w górę. Styropian sprzedaje się co 1 cm, wełnę co kilka. 13,3 cm zaokrąglasz do 14, nie do 13 — 13 cm dałoby U = 0,20 na styk albo minimalnie powyżej. Kalkulator zawsze podaje najbliższą pełną liczbę centymetrów w górę.

U to nie lambda. Najczęstszy błąd to porównanie deklaracji „styropian 0,031” z wymogiem „ściana 0,20”. Pierwsze to cecha materiału (W/(m·K)), drugie — całej przegrody (W/(m²·K)). Bez grubości i układu warstw jednej nie przeliczysz na drugą.

Podłoga na gruncie. Pełne obliczenie wg PN-EN ISO 13370 uwzględnia opór warstw gruntu i geometrię płyty, więc realnie wystarcza nieco mniej izolacji. Ten kalkulator pomija opór gruntu i traktuje grunt jak powietrze zewnętrzne — wynik jest po bezpiecznej stronie, czyli lekko zawyżony.

Założenia i ograniczenia: czego kalkulator termoizolacji nie liczy

Źródła: WT 2021, PN-EN ISO 6946, karty techniczne i data weryfikacji

Najczęstsze pytania: ile ocieplenia na dom, jaka grubość i jakie U

Ile ocieplenia na dom, żeby spełnić WT 2021?

Zależy od przegrody, bo każda ma inny wymóg. Ściana zewnętrzna musi mieć U ≤ 0,20 W/(m²·K), dach i strop pod nieogrzewanym poddaszem U ≤ 0,15, a podłoga na gruncie U ≤ 0,30. Dla typowej ściany z betonu komórkowego kl. 600 (λ 0,16) grubości 24 cm potrzeba około 14 cm białego styropianu EPS 040, dla dachu 23–26 cm wełny, a dla podłogi 10–12 cm XPS-u.

Nie ma jednej liczby „na dom”, bo o wyniku decyduje mur pod izolacją i wybrana lambda. Im lepszy termicznie mur (beton komórkowy) i im niższa λ ocieplenia (grafit 031, PIR 022), tym cieńsza warstwa. Policz każdą przegrodę osobno w trybie „dobierz grubość”, wpisując jej Umax jako docelowe U.

Ile styropianu na ścianę do U 0,20?

Dla ściany z betonu komórkowego kl. 600 (λ 0,16) o grubości 24 cm i białego styropianu EPS 040 wychodzi 13,3 cm, czyli po zaokrągleniu w górę 14 cm. To domyślny przykład kalkulatora: przy 14 cm współczynnik U całej ściany spada do 0,19 W/(m²·K), więc spełnia wymóg 0,20.

Ten sam mur ocieplony styropianem grafitowym EPS 031 wymaga tylko 10,3 cm, czyli 11 cm — grafit ma niższą lambdę, więc daje ten sam opór w cieńszej warstwie. Wełna mineralna 035 potrzebuje 11,7 cm, czyli 12 cm. Zmień materiał w kalkulatorze, żeby porównać grubości przy tym samym U.

Jak obliczyć współczynnik U ściany warstwowej?

Dodajesz opory wszystkich warstw i oporów przejmowania ciepła, a potem odwracasz sumę: U = 1/(Rsi + Σd/λ + Rse). Opór warstwy to grubość w metrach podzielona przez jej lambdę. Dla ściany AAC 600 24 cm (λ 0,16) i 14 cm EPS 040 jest to R = 0,13 + 0,24/0,16 + 0,14/0,040 + 0,04 = 0,13 + 1,50 + 3,50 + 0,04 = 5,17 m²·K/W.

Współczynnik U to 1/5,17 = 0,19 W/(m²·K). Rsi i Rse to opory przejmowania ciepła na powierzchni wewnętrznej i zewnętrznej z normy PN-EN ISO 6946: dla ściany 0,13 i 0,04. Kalkulator robi to samo w trybie „policz U” — wpisujesz warstwy, dostajesz U i informację, czy spełnia WT 2021.

Czym różni się lambda od współczynnika U?

Lambda (λ, W/(m·K)) to cecha samego materiału — mówi, ile ciepła przewodzi jego metrowa warstwa. Współczynnik U (W/(m²·K)) opisuje całą przegrodę wraz z murem, tynkami i oporami powierzchni. Deklaracja „styropian 0,031” to lambda; wymóg „ściana 0,20” to U. Nie porównuj ich bezpośrednio.

Z lambdy do U przechodzi się przez opór: R = d/λ, a potem U = 1/ΣR. Dlatego cienki styropian o świetnej lambdzie nie wystarczy, jeśli warstwa jest za cienka — liczy się iloczyn grubości i jakości. Kalkulator prowadzi to przeliczenie w obie strony: z grubości na U i z docelowego U na grubość.

Ile wełny na poddasze i dach do U 0,15?

Dach liczy się zwykle jako sama izolacja między krokwiami i pod nimi, bez muru. Przy oporach dachu Rsi 0,10 i Rse 0,04 do U 0,15 potrzeba R = 1/0,15 = 6,67 m²·K/W, czyli 6,53 z samej wełny. Wełna 035 daje to w 22,8 cm (23 cm), a wełna skalna 039 w 25,5 cm (26 cm).

Dlatego na poddaszu układa się wełnę w dwóch warstwach: np. 20 cm między krokwiami i 10 cm w ruszcie pod nimi, żeby przykryć mostki drewna. W kalkulatorze wybierz przegrodę „dach”, materiał „brak muru” i wełnę — dostaniesz grubość dla U 0,15. Krokwie o innej lambdzie liczy się osobno w projekcie.

Ile styropianu na podłogę na gruncie?

Podłoga na gruncie ma łagodniejszy wymóg U ≤ 0,30, bo grunt pod nią sam dodaje oporu. Przy oporach Rsi 0,17 i Rse 0,04 i płycie XPS 033 do U 0,30 wychodzi około 10,3 cm, czyli 11 cm. XPS wybiera się do podłóg i cokołów, bo prawie nie chłonie wody i znosi obciążenie wylewki.

To wartość po bezpiecznej stronie: pełne obliczenie podłogi na gruncie wg PN-EN ISO 13370 uwzględnia opór warstw gruntu i geometrię płyty, więc realnie często wystarcza nieco mniej. Kalkulator celowo pomija opór gruntu, żeby nie zaniżyć grubości — traktuj wynik jako minimum do sprawdzenia w projekcie.

Styropian grafitowy 031 czy biały 040 — o ile cieniej?

Na tej samej ścianie AAC 600 24 cm grafit EPS 031 wymaga 11 cm, a biały EPS 040 — 14 cm dla U 0,20. Różnica to 3 cm na korzyść grafitu, bo jego lambda jest o jedną piątą niższa. Przy ograniczonym miejscu (ościeża okien, granica działki) te centymetry potrafią przesądzić o wyborze.

Grafit ma jednak wadę: nagrzewa się w słońcu i pracuje wymiarowo, dlatego montuje się go przy zacienieniu siatką albo w wersji z białą warstwą wierzchnią. Jeśli miejsca jest dość, biały 040 bywa tańszy za ten sam opór. Porównaj oba w kalkulatorze, przełączając preset izolacji przy tym samym docelowym U.

Czy ściana z betonu komórkowego spełnia WT 2021 bez ocieplenia?

Zwykły mur kl. 600 (λ 0,16) grubości 24 cm daje U = 1/(0,13 + 0,24/0,16 + 0,04) = 1/1,67 = 0,60 W/(m²·K) — trzy razy za dużo, więc trzeba go ocieplić. Ściany jednowarstwowe robi się z lekkiego bloczka kl. 400 (λ 0,10): przy 42 cm U wynosi około 0,23, czyli tuż nad wymogiem 0,20.

Dlatego „ciepłe” bloczki i pustaki Profi projektuje się w grubości 40–50 cm, a i tak zwykle dokłada się cienką warstwę tynku ciepłochronnego albo kilka centymetrów izolacji. W kalkulatorze wpisz sam mur (izolacja „brak”, grubość 0) w trybie „policz U”, żeby sprawdzić, ile brakuje do WT 2021.

Dlaczego projektant liczy grubszą izolację niż kalkulator?

Bo goły wzór U = 1/ΣR nie uwzględnia mostków termicznych — nadproży, wieńców, ościeży, łączników. W projekcie dolicza się poprawkę ΔU rzędu 0,05–0,10 W/(m²·K), co przy Umax 0,20 potrafi dodać 2–4 cm izolacji. Dlatego tablice producentów dla tej samej ściany podają np. 18 cm EPS 040 zamiast 14 cm.

Do tego dochodzi lambda obliczeniowa (wyższa od deklarowanej o wpływ wilgoci i starzenia) oraz zaokrąglenie do dostępnego skoku płyt. Ten kalkulator liczy metodą podstawową z normy PN-EN ISO 6946 i lambdą deklarowaną — traktuj jego wynik jako punkt wyjścia, a nie zamiennik projektu z audytem.

Co to są Rsi i Rse i skąd wartości 0,13 oraz 0,04?

To opory przejmowania ciepła na wewnętrznej (Rsi) i zewnętrznej (Rse) powierzchni przegrody, w m²·K/W. Norma PN-EN ISO 6946 podaje je w zależności od kierunku strumienia ciepła: dla ściany (strumień poziomy) Rsi 0,13, dla dachu (w górę) 0,10, dla podłogi i stropu (w dół) 0,17. Rse wynosi 0,04 dla powierzchni omywanej powietrzem zewnętrznym.

Te opory dodaje się do sumy oporów warstw, zanim policzy się U. Kalkulator dobiera Rsi i Rse automatycznie po wyborze rodzaju przegrody, więc nie trzeba ich wpisywać ręcznie. Dla przegrody między pomieszczeniem ogrzewanym a nieogrzewanym (np. strop nad piwnicą) norma każe użyć oporu wewnętrznego po obu stronach.

Ile PIR-u zamiast styropianu na ścianę do U 0,20?

Płyta PIR ma bardzo niską lambdę 0,022, więc na ścianie AAC 600 24 cm wystarczy około 7,3 cm, czyli 8 cm — o 6 cm mniej niż 14 cm białego EPS 040 przy tym samym U 0,20. PIR wybiera się tam, gdzie liczy się każdy centymetr: balkony, ościeża, taras nad pomieszczeniem, renowacje bez utraty powierzchni.

Za cienką warstwę płaci się ceną za metr kwadratowy i tym, że PIR jest palny (klasa E), więc w budynkach wielorodzinnych bywa ograniczony przepisami ppoż. Na dużych, prostych elewacjach styropian zwykle wypada taniej za ten sam opór. Wpisz PIR jako materiał izolacyjny w kalkulatorze, żeby zobaczyć grubość dla swojej przegrody.

Jaka grubość ocieplenia na dom energooszczędny U 0,12?

Zaostrzenie z 0,20 do 0,12 W/(m²·K) mocno pogrubia warstwę. Na tej samej ścianie AAC 600 24 cm do U 0,12 potrzeba R = 1/0,12 = 8,33 m²·K/W, czyli 6,66 z izolacji — to 27 cm białego EPS 040 albo 21 cm grafitu EPS 031. Dla domu pasywnego (U ok. 0,10) grubości rosną jeszcze bardziej.

Przy tak grubych warstwach opłaca się grafit, wełna lameli albo PIR, żeby nie budować 30-centymetrowej „poduchy” na elewacji i zmieścić się w ościeżach. Wpisz docelowe U 0,12 w trybie „dobierz grubość” — kalkulator ostrzeże, jeśli zejdziesz poniżej 0,08, bo to już nietypowe wymaganie warte sprawdzenia.

Kalkulatory pokrewne: styropian, wełna na poddasze i ocieplenie ścian

Ten kalkulator liczy U i dobiera grubość dla jednej przegrody. Gdy znasz już grubość, ile płyt i paczek kupić policzysz w kalkulatorze styropianu. Wełnę między krokwiami — w kalkulatorze ocieplenia poddasza.

Samo „ile centymetrów, żeby przejść WT 2021”, bez pełnego bilansu warstw, jest w kalkulatorze grubości izolacji WT. Ścianę, dach i podłogę liczysz tutaj: zmień przegrodę i materiał w panelu.