Jak działa kalkulator kruszywa i co policzysz w m³ luzem oraz tonach
Kalkulator liczy, ile kruszywa łamanego i tłucznia zamówić na podbudowę: objętość luzem w m³, objętość warstwy wbudowanej po zagęszczeniu, masę w tonach oraz liczbę worków 25 kg, big bagów 500 / 1 000 kg i kursów wywrotki 6 / 15 / 25 t. Bierze wymiary prostokątnej nawierzchni albo gotowe m², grubość warstwy po zagęszczeniu, gęstość nasypową frakcji i współczynnik spulchnienia. Wynik aktualizuje się przy każdej zmianie pola — nie ma przycisku „Oblicz”.
Domyślny przykład to podbudowa pod kostkę na podjeździe osobowym 6 × 5 m: warstwa nośna 20 cm po zagęszczeniu, kruszywo łamane 0/31,5 o gęstości 1 650 kg/m³, współczynnik spulchnienia 1,25, worek 25 kg, big bag 1 000 kg, wywrotka 15 t. To ten sam rząd wielkości co w specyfikacjach podbudowy drogowej (SST D-04.04.02) i w cennikach dostawców luzem. Narzędzie nie sprzedaje kruszywa i nie podpowiada sklepu — tylko liczy.
Nie liczy cienkiej podsypki pod kostkę (3–5 cm z grysu lub piasku), którą układa się na wierzchu podbudowy — to osobna warstwa i osobny materiał. Nie odejmuje też koryta pod obrzeża ani spadków; podajesz powierzchnię samej nawierzchni.
Jak obliczyć, ile kruszywa na podbudowę — wzór z współczynnikiem spulchnienia
Objętość warstwy wbudowanej to powierzchnia razy grubość w metrach. Grubość wpisujesz w centymetrach po zagęszczeniu, bo tak projektuje ją dokumentacja i tak mierzy odbiór. 20 cm to 0,20 m, 40 cm to 0,40 m — pomyłka o dwa rzędy wielkości (wpisanie 20 zamiast 0,20 w metrach) zawyża zamówienie stukrotnie.
- Vwb
- objętość warstwy wbudowanej, m³
- A
- powierzchnia nawierzchni, m²
- g
- grubość po zagęszczeniu, m (cm ÷ 100)
Luźne kruszywo z wywrotki zajmuje więcej miejsca niż po ubiciu zagęszczarką. Współczynnik spulchnienia k to liczba (1,20–1,30 dla kruszyw łamanych, domyślnie 1,25), przez którą mnożysz objętość wbudowaną, żeby dostać objętość luźną do zamówienia. Zamawiasz materiał luzem, a warstwę mierzysz po zagęszczeniu.
- Vluz
- objętość luzem do zamówienia, m³
- k
- współczynnik spulchnienia: 1,15 / 1,20 / 1,25 / 1,30
Masę liczy się z objętości luźnej i gęstości nasypowej frakcji. Gęstość nasypowa ρ pochodzi z deklaracji właściwości użytkowych (DoP) dostawcy, oznaczanej wg PN-EN 1097-3. Tonę potrzebujesz do wagi samochodowej i do liczby kursów, nie do wypełnienia koryta.
- m
- masa do przewiezienia, kg
- ρ
- gęstość nasypowa luźna, kg/m³
- nwr
- liczba kursów wywrotki, szt. (w górę)
- Qład
- ładowność wywrotki, kg (6 / 15 / 25 t)
Big bag i worek to jednostki masy, nie objętości: liczbę sztuk dostajesz, dzieląc masę przez pojemność opakowania w kilogramach i zaokrąglając w górę. Dlatego big bag 1 000 kg to przy kruszywie 0/31,5 tylko ok. 0,61 m³ luzem, a nie 1 m³.
Ile kruszywa na podjazd 6 × 5 m pod kostkę — przykład krok po kroku
Weź podjazd osobowy przy domu: długość 6 m, szerokość 5 m, warstwa nośna 20 cm po zagęszczeniu, kruszywo łamane 0/31,5 ρ = 1 650 kg/m³, współczynnik spulchnienia 1,25, worek 25 kg, big bag 1 000 kg, wywrotka 15 t. To domyślne ustawienie kalkulatora.
- powierzchnia: 6 × 5 = 30 m²
- grubość: 20 cm = 0,20 m
- warstwa wbudowana: 30 × 0,20 = 6,00 m³
- objętość luzem: 6,00 × 1,25 = 7,50 m³
- masa: 7,50 × 1 650 = 12 375 kg (12,4 t)
- zakup: 1 kurs wywrotki 15 t, 13 big bagów 1 000 kg albo 495 worków 25 kg (413 kg na każdy m²)
Ta sama nawierzchnia jako ścieżka piesza 10 cm: 3,00 m³ wbudowane, 3,75 m³ luzem, 6 188 kg — połowa materiału. Jako parking 30 cm: 9,00 m³ wbudowane, 11,25 m³ luzem i 18 563 kg, czyli już dwa kursy małej wywrotki 15 t albo jeden 25 t.
Jak zmierzyć podbudowę i dobrać grubość warstwy kruszywa po zagęszczeniu
Mierz taśmą obrys koryta pod nawierzchnię, nie całą działkę. Odejmij trawnik, obrzeża i miejsce pod studzienki — kalkulator ich sam nie odejmuje. Przy nieregularnym kształcie podziel teren na prostokąty, zsumuj m² i wklej wynik w tryb „mam już m²”.
Grubość dobierasz do obciążenia i podajesz po zagęszczeniu. Wykonawca rozkłada kruszywo z nadmiarem — luźno ok. 25 cm, żeby po ubiciu wyszło równe 20 cm. Odbiór dopuszcza odchyłkę grubości ±10% wg SST D-04.04.02, a zagęszczenie sprawdza się próbą Proctora (PN-EN 13286-2) albo płytą VSS.
Głębokość koryta to suma warstw: podbudowa z kruszywa, cienka podsypka 3–5 cm i grubość samej kostki (6 / 8 cm). Zbierz to wszystko, zanim zaczniesz kopać, żeby nawierzchnia wyszła w poziomie obrzeża i nie zbierała wody przy domu.
Frakcje kruszywa i tłucznia: 0/31,5, kliniec 4/31,5 i tłuczeń 31,5/63
Liczba w nazwie to uziarnienie w milimetrach: 0/31,5 znaczy ziarna od pyłu do 31,5 mm. Uziarnienie ciągłe (z drobnymi frakcjami) daje się zagęścić, bo pył i piasek wypełniają pustki; uziarnienie o wąskim zakresie (tłuczeń) jest przepuszczalne, ale klinuje się słabiej.
| Frakcja | Nazwa | Zastosowanie |
|---|---|---|
| 0/31,5 | Kruszywo łamane, mieszanka ciągła | Nośna podbudowa stabilizowana mechanicznie pod kostkę i drogi |
| 0/63 | Kruszywo łamane grube | Dolna, gruba warstwa podbudowy na słabszym gruncie |
| 4/31,5 | Kliniec | Warstwa klinująca i wyrównująca na wierzchu podbudowy |
| 31,5/63 | Tłuczeń | Dolna warstwa nośna, warstwa odsączająca i drenaż |
| 0/16 | Kruszywo łamane drobne | Cienka podbudowa ścieżki pieszej i opaski |
Na podbudowę pod kostkę i drogę dojazdową najpewniejszy jest 0/31,5: gęste ubicie i wysoka nośność. Na słabym gruncie układa się „gruby dół, drobniejsza góra” — tłuczeń 31,5/63 na spód, kruszywo 0/31,5 albo kliniec 4/31,5 na wierzch. Materiały opisuje PN-EN 13242, a gotowe mieszanki niezwiązane do podbudów — PN-EN 13285.
Ile waży 1 m³ kruszywa — gęstość nasypowa i współczynnik spulchnienia
Gęstość nasypowa ρ mówi, ile waży metr sześcienny luźnego kruszywa danej frakcji. Od niej zależy masa i liczba kursów. Bierz ją z deklaracji właściwości użytkowych (DoP) dostawcy — nie myl jej z gęstością ziarn ρa, która dla bazaltu i granitu wynosi 2,65–3,0 Mg/m³.
| Materiał | kg/m³ (luzem) | Źródło |
|---|---|---|
| Kruszywo bazaltowe 0/31,5 | 1 660 | Bazalt-Gracze, DoP 1,66 Mg/m³ |
| Kruszywo granitowe 0/31,5 | 1 640 | Eurovia Graniczna, DoP 1,64 Mg/m³ |
| Kruszywo naturalne 0/31,5 (na sucho) | 1 690 | CORRADO, cennik 1 690 kg/m³ |
| Kliniec 4/31,5 | 1 550 | Grupa PGS, UIOWB 1,55 Mg/m³ |
| Kliniec kwarcytowy 4/31,5 | 1 340 | Eurovia Wiśniówka, DoP 1,34 Mg/m³ |
| Tłuczeń bazaltowy 31,5/63 | 1 360 | Eurovia Księginki, DoP 1,36 Mg/m³ |
| Tłuczeń kwarcytowy 31,5/63 | 1 240 | Eurovia Wiśniówka, DoP 1,24 Mg/m³ |
Domyślne 1 650 kg/m³ to środek zakresu 0/31,5 (1 580–1 690), nie skrajność. Im grubsza frakcja, tym niższa gęstość nasypowa — gruby tłuczeń ma więcej powietrza między ziarnami niż mieszanka 0/31,5. Dla konkretnej partii wpisz kg/m³ z DoP przez preset „Własna”.
Współczynnik spulchnienia to sedno liczenia kruszywa na podbudowę i najczęściej pomijany parametr. Luźne kruszywo z wywrotki zajmuje o 20–30% więcej objętości niż po ubiciu zagęszczarką do wskaźnika Proctora. Jeśli zamówisz dokładnie objętość warstwy wbudowanej, po zagęszczeniu materiału zabraknie i trzeba domawiać drugą, droższą dostawę.
Dla kruszyw łamanych przyjmuje się 1,20–1,30, a kalkulator domyślnie liczy 1,25. Dla suchego piasku współczynnik jest wyższy (1,30–1,50), bo drobne ziarna mocniej osiadają; dla klinującego się grysu niższy. To inne pojęcie niż wskaźnik zagęszczenia Proctora (Is), który SST D-04.04.02 wymaga na poziomie co najmniej 1,00 dla lekkiego ruchu i 1,03 dla cięższych kategorii KR3–KR4.
Współczynnik pokrywa różnicę objętości, ale nie rezerwę na wciśnięcie kruszywa w miękkie podłoże, rozjeżdżenie w błocie i nierówności koryta. Na trudnym gruncie dolicz jeszcze 5–10% ręcznie — w kalkulatorze podnieś grubość albo powierzchnię o tyle procent.
Wywrotka, big bag czy worek — jak kupić kruszywo na podbudowę bez straty
Kruszywo na podbudowę kupuje się przede wszystkim luzem, na tony. Luzem jeżdżą wywrotki 6, 15 i 25 t; minimalna partia bywa rzędu kilku ton. Domyślne 12,4 tony (7,5 m³) zamyka jeden kurs auta 15 t albo dwa kursy małej 6 t. Wywrotkę ogranicza ładowność w tonach, nie kubatura skrzyni.
Big bag 1 000 kg to przy 0/31,5 tylko ok. 0,61 m³ luzem — na domyślne 7,5 m³ potrzeba 13 sztuk, a nie 8. Worki 25 kg (ok. 0,015 m³) mają sens tylko na małą naprawę: domyślna podbudowa to 495 worków i 12 ton do przeniesienia ręcznie. Od kilku ton w górę dostawa luzem prawie zawsze wygrywa ceną i logistyką.
Zaokrąglenie jest zawsze w górę: połowy kursu ani połowy big baga nie zamówisz. Sprawdź, czy wywrotka dojedzie i ma gdzie zrzucić materiał — 12 ton kruszywa to spora pryzma. Big bag zdejmiesz z auta tylko HDS-em albo dźwigiem.
Co zniekształca wynik kalkulatora kruszywa i skąd bierze się niedobór
Pominięcie spulchnienia to niedobór. Objętość warstwy wbudowanej to nie objętość zamówienia. Bez współczynnika 1,20–1,30 zamówisz za mało i skończysz z niedokończonym korytem i drugą dostawą. To najczęstszy błąd przy liczeniu kruszywa na oko.
Grubość po zagęszczeniu, nie po zsypaniu. Rozsypane luźno 20 cm spadnie po ubiciu do jakichś 16 cm i podbudowa będzie za cienka. Wpisuj docelową grubość gotowej warstwy — spulchnienie doda materiał na ubicie.
Tony to nie metry sześcienne. Dostawcy rozliczają kruszywo na tony, bo waży je waga samochodowa, a Ty wypełniasz warstwę objętością. Kalkulator podaje oba; do zamówienia weź gęstość nasypową konkretnej partii z DoP, nie wartość z internetu.
Gęstość nasypowa ≠ gęstość ziarn. Z tej samej karty DoP czytasz gęstość nasypową luźną (1,24–1,69 Mg/m³) i gęstość ziarn ρa (2,65–3,0 Mg/m³). Do zamówienia bierz nasypową; ziarnowa opisuje sam kamień bez pustek i zawyżyłaby masę prawie dwukrotnie.
Warstwa grubsza niż 20 cm to dwie warstwy. SST D-04.04.02 nie pozwala zagęszczać jednorazowo warstwy grubszej niż 20 cm. Parking 30 cm układasz w dwóch przejściach; ilość liczysz tak samo, ale to dwa wysypania i dwa razy zagęszczarka.
Podsypka to osobny materiał. Wzór A × g liczy samą podbudowę nośną. Cienką podsypkę 3–5 cm z grysu lub piasku pod kostkę policz osobno — ma inne uziarnienie i inną gęstość.
Założenia i ograniczenia: czego kalkulator kruszywa i tłucznia nie liczy
- Kalkulator liczy samą warstwę nośną z kruszywa — nie podsypkę 3–5 cm ani grubość kostki.
- Nie odejmuje obrzeży, studzienek ani spadków; podajesz powierzchnię samej nawierzchni.
- Współczynnik spulchnienia pokrywa różnicę luzem↔wbudowane, ale nie rezerwę na wciśnięcie w grunt — dolicz ją ręcznie na słabym podłożu.
- Gęstość nasypowa zależy od frakcji, skały i wilgotności. Weź kg/m³ z DoP konkretnej partii, nie uśrednioną z tabeli.
- Big bagi i worki liczone są z masy i pojemności w kg. Big bag 1 000 kg to ok. 0,61 m³ luzem, nie 1 m³.
- Nie liczymy ceny, VAT-u, robocizny, geowłókniny ani zagęszczarki — tylko objętość, masę i opakowania.
Źródła: deklaracje DoP, normy PN-EN 13242/13285 i data weryfikacji liczb
- PN-EN 13242+A1:2010 — kruszywa do niezwiązanych i związanych hydraulicznie materiałów w drogownictwie i robotach inżynieryjnych.
- PN-EN 13285:2018-08 — mieszanki niezwiązane, specyfikacja (m.in. 0/31,5 i 0/63 do podbudów).
- PN-EN 1097-3 — oznaczanie gęstości nasypowej i jam między ziarnami; wg niej deklaruje się gęstość nasypową luźną w DoP.
- SST D-04.04.02 — podbudowa z kruszywa łamanego stabilizowanego mechanicznie: warstwa ≤ 20 cm po zagęszczeniu, Is ≥ 1,00 (KR1/2) i 1,03 (KR3/4), grubość ±10%, próba Proctora PN-EN 13286-2.
- Deklaracje DoP: Bazalt-Gracze 0/31,5 (1,66), Eurovia granit 0/31,5 (1,64) i kwarcyt 4/31,5 (1,34) oraz tłuczeń 31,5/63 (1,24–1,36), Grupa PGS kliniec 4/31,5 (1,55), CORRADO 0/31,5 (1 690 kg/m³).
- Współczynnik spulchnienia kruszyw 1,20–1,30 (typowo 1,25): słownik BUD.13 „Eksploatacja maszyn do robót ziemnych i drogowych”.
- Ostatnia weryfikacja liczb: 27 sierpnia 2026. Gęstość nasypowa różni się między partiami — sprawdź DoP dostawcy przed zamówieniem.
Najczęstsze pytania: ile kruszywa na m², tonę, big bag i podbudowę
Ile kruszywa na podjazd 30 m² pod kostkę?
Przy warstwie nośnej 20 cm po zagęszczeniu to 30 × 0,20 = 6,0 m³ warstwy wbudowanej. Po doliczeniu współczynnika spulchnienia 1,25 zamawiasz 7,5 m³ luzem, a przy kruszywie 0/31,5 o gęstości nasypowej 1 650 kg/m³ daje to 12,4 tony — jeden kurs wywrotki 15 t, 13 big bagów 1 000 kg albo 495 worków 25 kg. To domyślne ustawienie kalkulatora.
Podbudowa pod kostkę to zwykle jedna albo dwie warstwy: dolna nośna z kruszywa łamanego 0/31,5 i cienka podsypka 3–5 cm z grysu lub piasku, którą liczysz osobno. Grubość warstwy nośnej dobierasz do ruchu: 10–15 cm pod ścieżkę pieszą, 20 cm pod podjazd osobowy, 30–40 cm pod parking i ruch ciężki.
Czym różni się kruszywo 0/31,5 od tłucznia i klińca?
Liczba to uziarnienie w milimetrach. Kruszywo łamane 0/31,5 ma ciągłe uziarnienie od pyłu do 31,5 mm — drobne ziarna wypełniają pustki i dają się dobrze zagęścić, dlatego to podstawowy materiał na stabilizowaną mechanicznie podbudowę. Kliniec 4/31,5 nie ma najdrobniejszej frakcji, klinuje się i służy do warstwy wyrównującej. Tłuczeń 31,5/63 to grube, ostrokrawędziste ziarna na dolną warstwę nośną i drenaż.
Uziarnienie zmienia też gęstość nasypową: 0/31,5 waży ok. 1 650 kg/m³, bo drobne ziarna zajmują pustki, kliniec 4/31,5 ok. 1 340–1 550 kg/m³, a gruby tłuczeń 31,5/63 tylko 1 240–1 360 kg/m³, bo między dużymi ziarnami zostaje więcej powietrza. Materiały opisuje norma PN-EN 13242, a gotowe mieszanki do podbudów — PN-EN 13285.
Co to jest współczynnik spulchnienia i dlaczego zamawiam więcej kruszywa?
Luźne kruszyw z wywrotki zajmuje więcej miejsca niż ta sama porcja po ubiciu płytą wibracyjną. Współczynnik spulchnienia mówi, ile razy objętość luźna jest większa od wbudowanej: dla kruszyw łamanych przyjmuje się 1,20–1,30, a kalkulator domyślnie liczy 1,25. Bez tego zapasu po zagęszczeniu zabraknie materiału i trzeba domawiać drugą dostawę.
Wzór jest prosty: objętość do zamówienia = objętość warstwy po zagęszczeniu × współczynnik. Dla 6,0 m³ warstwy wbudowanej i współczynnika 1,25 to 7,5 m³ luzem. Kalkulatory osiadania dla ziemi czy żwiru robią to samo dodatkiem procentowym; dla podbudowy drogowej mówi się o współczynniku spulchnienia, bo materiał celowo zagęszcza się do wskaźnika Proctora.
Ile ton kruszywa to 1 m³?
Tyle, ile wynosi gęstość nasypowa danej frakcji. Kruszywo 0/31,5 to ok. 1,65 t/m³, kliniec 4/31,5 — 1,34–1,55 t/m³, tłuczeń 31,5/63 — 1,24–1,36 t/m³. Czyli 1 m³ kruszywa 0/31,5 waży około 1,65 tony, a metr sześcienny grubego tłucznia niecałe 1,3 tony. Wartość dla konkretnej partii bierzesz z deklaracji właściwości użytkowych (DoP) dostawcy.
Dostawcy rozliczają kruszywo najczęściej na tony, bo waży je waga samochodowa, a Ty potrzebujesz metrów sześciennych, żeby wypełnić warstwę. Dlatego kalkulator podaje oba: objętość luzem w m³ i masę w tonach. Nie myl gęstości nasypowej (1,3–1,7 Mg/m³) z gęstością ziarn ρa, która dla bazaltu i granitu wynosi 2,65–3,0 Mg/m³ — to zupełnie inny parametr z tej samej karty.
Ile kruszywa w big bagu 1 000 kg i ile to m³?
Big bag to jednostka masy, nie objętości. 1 000 kg kruszywa 0/31,5 o gęstości 1 650 kg/m³ to tylko 0,61 m³ luzem, a nie 1 m³. Przy domyślnych 7,5 m³ luzem (12,4 tony) potrzebujesz więc 13 big bagów 1 000 kg, a nie 8. To najczęstsza pomyłka przy zamawianiu na big bagi.
Dlatego przy większej podbudowie big bagi szybko przegrywają z dostawą luzem: 13 worków po tonie to 13 osobnych opakowań do rozładunku dźwigiem albo HDS-em. Big bag ma sens na małą naprawę albo tam, gdzie wywrotka nie dojedzie. Powyżej 2–3 ton praktycznie zawsze taniej wychodzi kurs wywrotki 6, 15 albo 25 t.
Jaka grubość podbudowy z kruszywa pod podjazd, a jaka pod ścieżkę?
Grubość dobierasz do obciążenia. Ścieżka piesza i opaska wokół domu to 10 cm warstwy nośnej, taras i miejsce na rowery — 15 cm, podjazd samochodu osobowego — 20 cm, a parking, wjazd dostawczy i ruch ciężki — 30–40 cm. Wartości podaje się zawsze po zagęszczeniu, bo to grubość gotowej warstwy.
Powyżej 20 cm SST D-04.04.02 każe układać kruszywo w dwóch warstwach nie grubszych niż 20 cm po zagęszczeniu i zagęszczać każdą osobno — jedna gruba warstwa osiada nierównomiernie. Ilość materiału liczysz tak samo (suma warstw), ale to dwa wysypania i dwa przejścia zagęszczarki. Na słabym, gliniastym gruncie pod podbudowę dochodzi jeszcze geowłóknina separacyjna.
Grubość warstwy liczę przed zagęszczeniem czy po?
Zawsze po zagęszczeniu — to grubość gotowej, ubitej warstwy, którą projektuje dokumentacja i mierzy odbiór (SST dopuszcza odchyłkę ±10%). W kalkulatorze wpisujesz właśnie tę docelową grubość, a współczynnik spulchnienia 1,25 sam przelicza ją na objętość luźnego materiału do zamówienia.
Gdybyś rozsypał luźne kruszywo dokładnie na 20 cm i ubił, warstwa spadłaby do jakichś 16 cm i podbudowa byłaby za cienka. Dlatego wykonawca rozkłada materiał z nadmiarem — luźno ok. 25 cm, żeby po zagęszczeniu do wskaźnika Proctora wyszło równe 20 cm. Kontroluje się to płytą VSS albo próbą Proctora wg PN-EN 13286-2.
Ile kruszywa na 1 m² podbudowy?
Zależy od grubości. Przy warstwie 20 cm i kruszywie 0/31,5 na metr kwadratowy wchodzi 0,25 m³ luzem (0,20 m³ po zagęszczeniu × 1,25) — czyli ok. 413 kg, ponad 0,4 tony na każdy metr. Przy ścieżce 10 cm to połowa: ok. 0,125 m³ i 206 kg/m². Metr kwadratowy podbudowy 40 cm pod ruch ciężki to już 0,5 m³ luzem i ok. 0,8 tony.
Dlatego pytanie „ile kruszywa na m²” bez grubości warstwy nie ma odpowiedzi — dwa podjazdy o tej samej powierzchni różnią się dwu-, trzykrotnie zależnie od konstrukcji. Podaj grubość po zagęszczeniu, a kalkulator przeliczy resztę: objętość, masę i liczbę wywrotek.
Ile kursów wywrotki na podbudowę podjazdu?
Wywrotkę ogranicza ładowność w tonach, nie kubatura skrzyni. Domyślne 12,4 tony (7,5 m³ kruszywa 0/31,5) mieści się w jednym kursie auta 15 t albo dwóch kursach małej wywrotki 6 t. Cięższy tłuczeń zajmuje więcej metrów na tonę, więc przy tej samej masie zmieści się go objętościowo więcej.
Typowe ładowności u dostawców to 6, 15 i 25 ton, a minimalna partia bywa rzędu kilku ton. Przed zamówieniem sprawdź, czy wywrotka dojedzie i ma gdzie zrzucić materiał — 12 ton kruszywa to spora pryzma. Kalkulator liczy liczbę kursów z masy, więc dla mokrego materiału (cięższego) wyjdzie tak samo ton, ale mniej metrów na kurs.
Którą frakcję wybrać na utwardzenie drogi dojazdowej i placu?
Na nośną podbudowę drogi i placu najlepiej sprawdza się kruszywo łamane 0/31,5 stabilizowane mechanicznie — ciągłe uziarnienie daje gęste, mocne ubicie. Na słabym gruncie pod spodem daje się grubszą warstwę odsączającą z tłucznia 31,5/63, a na wierzch klińca 4/31,5 do wyrównania. Taki układ „gruby dół, drobniejsza góra” to klasyka konstrukcji drogowej.
Na sam wierzch drogi żwirowej bez kostki bierze się często mieszankę 0/31,5, bo drobne frakcje spajają nawierzchnię i nie „pływa” pod kołami. Grys i żwir płukany są ozdobne i przepuszczalne, ale jako warstwa nośna klinują się słabiej od kruszywa łamanego. Do liczenia żwiru dekoracyjnego użyj osobnego kalkulatora żwiru.
Czy do wyniku dodać jeszcze zapas na straty?
Współczynnik spulchnienia 1,25 pokrywa różnicę między objętością luźną a zagęszczoną, ale nie rezerwę na rozjeżdżenie w błocie, wciśnięcie w miękki grunt i nierówności koryta. Na trudnym podłożu dolicz jeszcze 5–10% ręcznie — w trybie „mam już m²” po prostu podnieś powierzchnię albo grubość o tyle procent.
Zamawianie co do metra kończy się zwykle drugą dostawą, a transport drugiej, mniejszej partii bywa droższy niż całe pierwsze kruszywo. Lepiej mieć małą pryzmę na dosypki i wyrównanie niż stać z niedokończonym korytem. Nadmiar kruszywa łamanego nie psuje się i przyda się przy kolejnym utwardzeniu.
Po kruszywie: żwir, piasek, kostka i korytowanie
Kruszywo łamane liczy nośną podbudowę. Ozdobny, przepuszczalny materiał na wierzch policzysz kalkulatorem żwiru, cienką podsypkę pod kostkę — kalkulatorem piasku, a samą nawierzchnię — kalkulatorem kostki brukowej.
Głębokość koryta pod tę warstwę: kalkulator korytowania. Big-bag zamiast m³ luzem: przelicznik big bagów. Tłuczeń i kruszywo pod kostkę wpisujesz tu — zmień frakcję i grubość.